میلگرد خرک چیست و چه کاربردی دارد؟+نکات در مهم اجرای آن
میلگرد خرک یکی از اجزای حیاتی در صنعت ساختوساز است که به طور گستردهای در پروژههای مختلف عمرانی به کار میرود. به میلگرد خرک در انگلیسی “Rebar Chair” میگویند و این محصول به دلیل نقش کلیدی خود در ایجاد استحکام و یکپارچگی سازههای بتنی از اهمیت ویژهای برخوردار است.
در این مقاله، به بررسی کاربرد میلگرد خرک در ساختوساز و مشخصات فنی اعم از سایز و قطر میلگرد خرک در پروژههای عمرانی خواهیم پرداخت تا اهمیت و ضرورت استفاده از میلگرد خرک به خوبی روشن شود. با پیوان همراه باشید. برای کسب اطلاعات در مورد سایر مدلهای میلگرد به مقاله انواع میلگرد مراجعه کنید.
فهرست
میلگرد خرک چیست؟
میلگرد خرک در آرماتوربندی ساختمانها به عنوان یک عنصر حیاتی شناخته می شود که نقشی اساسی در تقویت و تثبیت موقعیت میلگردهای اصلی در سازه ها ایفا می کند. از میلگرد خرک معمولاً برای ایجاد فواصلی استاندارد میان میلگردهای بالا و پایین در بخشهای مختلف سازه مثل فونداسیون استفاده می شود. از نظر شکل ظاهری، میلگرد خرک معمولاً دارای قوسی است که به آن امکان میدهد تا بین دو سطح افقی قرار گیرد و بارهای عمودی را به خوبی تحمل کند. توجه داشته باشید که خرک ساختمانی با برش میلگرد ساده تولید میشود. اگر نمیدانید میلگرد ساده چیست کلیک کنید.
سایز و قطر میلگرد خرک
سایز و قطر میلگرد خرک با توجه به نوع سازه و نیازهای پروژه متفاوت است؛ معمولاً از قطرهای کوچک میلگرد خرک برای سازههای سبکتر و از قطرهای بزرگتر آن برای سازههای سنگینتر و پیچیدهتر استفاده میشود. انتخاب مناسب ترین سایز میلگرد خرک بر اساس استانداردهای ساخت و ساز انجام می شود تا بتواند به طور موثر وزن میلگردهای بالایی را تحمل کرده و فاصله مناسب بین میلگردها را حفظ کند.
کاربرد میلگرد خرک
کاربرد میلگرد خرک در بخشهای مختلف سازه و ساختمان از جمله ستون، فونداسیون، سقف و دیوارهای بتنی دیده می شود. میلگردهای خرک یا همان آرماتور خرک علاوه بر تثبیت موقعیت میلگردهای اصلی در توزیع یکنواخت فشارها و بارها در سازه نیز مؤثر هستند. خرک در میلگرد به عنوان یک عضو حیاتی در جلوگیری از خمش و جابجایی میلگردها عمل کرده و به بهبود عملکرد کلی سازه کمک میکند. در ادامه به صورت تیتروار به کاربردهای میلگرد خرک می پردازیم.
- ایجاد فاصله:
کاربرد اصلی خرک آرماتوربندی در پروژههای بتنی، ایجاد فاصله مناسب بین لایههای مختلف قطعه است. این فاصلهها جهت اطمینان از پوشش بتنی کافی و جلوگیری از تماس مستقیم میلگردها با هوا و رطوبت بسیار مهم هستند؛ زیرا این تماس میتواند منجر به زنگزدگی و کاهش استحکام سازه شود. با استفاده از آن، لایههای آرماتور به طور دقیق در جای خود قرار میگیرند و از تماس ناخواسته جلوگیری میشود.
- پایداری سازههای بتنی:
علاوهبراین، خرک میلگرد نقش مهمی در پایداری سازههای بتنی ایفا میکند. آنها جهت پشتیبانی قطعات اصلی به کار میروند و توزیع بار را به طور یکنواختتر انجام میدهند. بهاینترتیب، تنشها و بارهای مختلف به طور یکنواخت در سراسر سازه توزیع میشوند که این امر به افزایش دوام و مقاومت سازه کمک میکند.
- افزایش سرعت ساخت:
استفاده از آرماتور خرک همچنین برای افزایش سرعت و دقت در فرآیند ساختوساز استفاده میشود. با وجود آنها، کارگران ساختمانی میتوانند قطعات را به سرعت و با دقت بیشتری در جای خود قرار دهند که این امر به کاهش زمان و هزینههای پروژه منجر میشود.
در نهایت، خرک آهنی به دلیل ویژگیهای مکانیکی و فیزیکی خاص خود، از جمله مقاومت بالا در برابر فشار و کشش، گزینهای ایدهآل جهت استفاده در پروژههای مختلف به شمار میرود.
کاربرد خرک در پی و فونداسیون چیست؟
میلگرد خرک، یکی از عناصر مهم و کاربردی در فونداسیون به حساب میآيد که به منظور تقویت و ایجاد پایداری در ساختار بتنریزی فونداسیون به کار میرود. میلگردهای خرک معمولاً به شکلهای مختلفی طراحی میشوند؛ اما هدف اصلی آنها حفظ فاصله مناسب بین میلگردهای بالا و پایین در فونداسیون است. این فاصله خرک در فونداسیون به منظور ایجاد پوشش بتنی کافی جهت حفاظت از میلگردها در برابر عوامل خارجی نظیر رطوبت و خوردگی ایجاد میشود.
در کل، فاصله خرک در فونداسیون گسترده باید با دقت و بر اساس محاسبات مهندسی تنظیم شود تا استحکام و پایداری سازه تضمین گردد. در چنین فونداسیونهایی، خرکها باید به گونهای قرار گیرند که فاصله بین آنها به اندازهای باشد تا میلگردهای بالایی و پایینی به طور یکنواخت و بدون جابجایی در جای خود قرار گیرند. این فاصلهها معمولاً بسته به نوع پروژه و بارهای مورد انتظار، متفاوت هستند؛ اما به طور معمول در محدوده 1 تا 1.5 متر در نظر گرفته میشوند. حفظ فاصله مناسب نه تنها به توزیع یکنواخت بار و نیروها کمک میکند، بلکه باعث خواهد شد بتن به خوبی در تمام نقاط فونداسیون نفوذ کند و پس از خشک شدن، ساختاری یکپارچه و مقاوم ایجاد شود. در این پروژهها، خرک فونداسیون معمولاً از جنس فولاد ساخته شده است تا استحکام و دوام لازم را فراهم کند.
نحوه محاسبه تعداد خرک در فونداسیون
در کل، نحوه محاسبه تعداد خرک در فونداسیون یک فرآیند مهندسی است که نیاز به دقت و رعایت استانداردهای مشخصی دارد؛ جهت انجام این محاسبه، باید مراحل زیر را در نظر بگیرید:
-
بررسی نقشههای فونداسیون:
ابتدا نقشههای فونداسیون را به دقت بررسی کنید تا ابعاد و نوع فونداسیون مشخص شود. در این مرحله باید ضخامت و ارتفاع میلگردهای مورد استفاده و نوع بتن نیز مشخص شود.
-
تعیین فاصله خرکها:
فاصله بین خرکها بر اساس استانداردهای مهندسی و نوع سازه تعیین میشود.
-
محاسبه مساحت فونداسیون:
مساحت کل فونداسیون را با توجه به ابعاد آن محاسبه کنید. برای مثال، اگر فونداسیون به شکل مستطیل باشد، مساحت آن برابر با طول ضربدر عرض است.
-
تقسیم مساحت بر فاصله خرکها:
جهت تعیین تعداد خرکها در طول و عرض فونداسیون، مساحت کل را بر فاصله تعیین شده تقسیم کنید. برای مثال، اگر طول فونداسیون 10 متر و عرض آن 5 متر باشد و فاصله بین 1 متر در نظر گرفته شود، تعداد خرکها در طول برابر با 10 و در عرض برابر با 5 خواهد بود.
-
تعیین تعداد کل خرکها:
با توجه به تعداد خرکها در طول و عرض، تعداد کل را محاسبه کنید. در مثال بالا، تعداد کل برابر با 10 ضربدر 5، یعنی 50 خواهد بود.
-
بررسی نیازهای اضافی:
ممکن است نیاز به خرکهای اضافی در نقاط خاصی مانند گوشهها، لبهها و مناطقی که بار بیشتری تحمل میکنند، باشد؛ این نیازها باید با توجه به نقشههای مهندسی و استانداردهای ساختوساز مشخص شود.
باید توجه داشته باشید که این نوع محاسبات باید تحت نظر یک مهندس سازه یا معمار انجام شود تا تمامی معیارهای ایمنی و استانداردهای ساختوساز رعایت شده باشد.
مراحل اجرای میلگرد خرک در فونداسیون
اجرای میلگرد خرک باید با دقت و ترتیب مشخصی انجام شود تا هم شبکه میلگردها دچار جابهجایی نشود و هم پوشش بتنی بهدرستی رعایت شود. مراحل اجرای صحیح میلگرد خرک در فونداسیون به شکل زیر است:
- آمادهسازی بستر و اجرای بتن مگر
پیش از هر چیز سطح زیر فونداسیون باید کاملا صاف و بدون مواد سست باشد. سپس لایهای از بتن مگر با ضخامت بین ۵ تا ۱۰ سانتیمتر اجرا میشود. این لایه وظیفه دارد از تماس مستقیم آرماتور با خاک جلوگیری کند و بستری تمیز برای ادامه کار فراهم آورد.
- چیدمان شبکه آرماتور تحتانی
پس از گیرش اولیه بتن مگر، نوبت به نصب مش یا شبکه میلگرد پایینی میرسد. در این مرحله باید کاور یا فاصله بین میلگرد و بتن مگر با استفاده از لقمههای بتنی رعایت شود تا میلگردها در تماس مستقیم با سطح زیرین قرار نگیرند.
- نصب میلگرد خرک
میلگردهای خرک معمولا از میلگردهای شماره ۱۰ یا ۱۲ ساخته و بهصورت منظم در فواصل مشخص روی شبکه پایینی نصب میشوند. خرکها باید در نقاطی قرار بگیرند که بتوانند بار شبکه فوقانی را بهصورت یکنواخت منتقل کنند. ارتفاع آنها نیز بر اساس فاصله بین دو شبکه تعیین میشود تا شبکه بالایی در جای درست خود قرار گیرد.
- چیدمان شبکه آرماتور فوقانی و کنترل تراز
پس از استقرار خرکها، مش فوقانی روی آنها قرار داده میشود. در این مرحله باید فاصله بین دو شبکه و تراز افقی میلگردها با دقت بررسی شود. هرگونه تغییر ارتفاع یا انحراف در چینش میتواند منجر به کاهش ضخامت پوشش بتنی و در نتیجه افت مقاومت فونداسیون شود.
- قالببندی و بتنریزی
پس از اطمینان از تثبیت کامل میلگردها و خرکها، قالبهای فونداسیون نصب میشوند. سپس بتنریزی با رعایت ویبره مناسب انجام میشود تا فضای اطراف خرکها بهخوبی پر شود و هیچ حفره یا ضعف ساختاری در بتن باقی نماند.
نکات استفاده از آرماتور خرک در فونداسیون
در فونداسیونهای بتنی، حفظ فاصلهی دقیق بین شبکههای میلگرد بالا و پایین اهمیت بالایی دارد؛ چرا که این فاصله تاثیر مستقیم بر توزیع بار و دوام سازه دارد. میلگرد خرک یا آرماتور خرک با ثابت نگهداشتن شبکه بالایی نسبت به شبکه پایینی، اجازه میدهد بتن بهطور یکنواخت اطراف میلگردها نفوذ کند و ساختاری مقاوم ایجاد شود.
فاصله معمول بین خرکها بسته به نوع پروژه و بارهای وارده، معمولا بین 1.5-1 متر تنظیم میشود و در پروژههای سنگین یا فونداسیونهای گسترده ممکن است کمتر در نظر گرفته شود. خرکها از میلگرد فولادی ساخته میشوند تا استحکام و دوام کافی داشته باشند؛ اما در پروژههای سبکتر میتوان از خرکهای پلاستیکی نیز استفاده کرد.
قبل از نصب خرک اجرای یک لایه بتن مگر یا بلوک زیرین توصیه میشود تا از تماس مستقیم با خاک مرطوب جلوگیری شود و خطر خوردگی میلگردها کاهش یابد. ارتفاع خرکها باید دقیقا مطابق ضخامت طراحیشدهی بتن تنظیم شود تا شبکه بالایی در موقعیت درست قرار گیرد و پوشش بتنی استاندارد روی میلگردها رعایت شود.
با رعایت این نکات خرکها باعث تثبیت موقعیت میلگردها، توزیع یکنواخت نیروها، جلوگیری از نشست یا جابهجایی مشها در زمان بتنریزی و افزایش دوام و مقاومت فونداسیون میشوند. به این ترتیب فونداسیون پس از گیرش بتن ساختاری یکپارچه و مقاوم خواهد داشت و طول عمر سازه تضمین میشود.
جمعبندی مقاله میلگرد خرک چیست
همانطور که گفته شد، خرک نوعی از انواع میلگرد به شمار میرود که در آرماتوربندی فونداسیون از آن در صنعت ساختوساز استفاده میشود. این قطعات در پروژههای بتنی کوچک و گسترده به کار میروند و جهت ایجاد فاصله بین میلگرد و فونداسیون مورد استفاده قرار میگیرند. اگر قصد استعلام قیمت لحظه ای میلگرد در انواع مختلف را دارید می توانید با شماره 45171 تماس حاصل نمایید و میلگرد مورد نظر خود را با مناسب ترین قیمت به صورت تلفنی یا آنلاین خریداری کنید.
