اگر قرار باشد که جنگ روسیه و اوکراین خاتمه پیدا کند، برگشت صادرات اوکراین با وجود تخریب فزاینده کارخانه‌هایش و جنگ روانی که ایجاد می‌کند، بر روی قیمت‌ها تاثیر می‌گذارد. طبیعتا باعث می‌شود که محصولات صادراتی روسیه نیز به بازار برگردد. طبیعتا روسیه به این راحتی به جنگ خاتمه نمی‌دهد، مگر امتیازی بگیرد که یکی از امتیازاتش هم این است که تحریم‌ها علیه روسیه را بردارند. برگشت روسیه به بازار کالایی، سیل ورود عظیمی از کالاهایی است که تا حالا تحریم بوده است. این موضوع باعث می‌شود روی کل قیمت‌ها تاثیر بگذارد. در اینباره به این راحتی نمی‌توان تصمیم گرفت. به نظر من این احتمال که در سال 1402 صلح و توافق(خاتمه جنگ) اتفاق بیوفتد، هست که احتمال آن در شش ماه اول سال 1402 بیشتر است.

در رابطه با بازار کالایی، نقش چین پررنگ‌تر است. همه هم می‌دانیم. کاری که در حال حاضر چین در حال انجام آن است، با وجود اینکه نیاز به محصولاتی دارد که در واقع مواد اولیه برایش حساب می‌شود و در این‌باره باز مثال می‌زنم به محدوده‌ای که تخصص اصلی من است مثل سنگ‌آهن، می‌بینیم که با قدرت بارها اثبات کرده است که در کنترل بازار وارد می‌شود و موفق هم عمل می‌کند، ولی بازار را گیج می‌کند. این هم بارها با ترفندهای مختلفی که به فرض سقف معاملات روزانه آن محصول کالایی را در بورس محدود می‌کند.

سقف افزایش قیمتش را در بورس محدود می‌کند، ساعت‌کاری معاملات را به صورت دستوری کاهش می‌دهد، سقف اعطای وام به شرکت‌های تجاری را محدود می‌کند و با تهدیدهای متعددی که شرکت‌های قیمت‌گذار جهانی که در بازار چین حضور دارند، آنها را به صورت مختلف تهدید می‌کند و آنها هم برای حضور در بازار تا حدی به این قضیه تن می‌دهند که به فرض اگر بازار تشنه افزایش قیمت بیشتر باشد، این را نشان ندهند و حتی با اعمال محدودیت‌هایی که در بالا گفتم، باعث شوند که جنگ روانی در جهت کاهش قیمت ایجاد شود که عملا ما شاهد هستیم چین در ماه آوریل این کار را به ویژه در نیمه دوم ماه آوریل با شدت انجام داده است. همه این عوامل باعث این است که نشیب و فراز قیمت کالایی در رابطه با مواد اولیه‌ای که چین می‌خواهد استفاده کند، طبیعتا زیاد شود. این خودش یکی از محدودیت‌هایی است که باعث می‌شود تجار را سردرگم کند و حتی باعث ایجاد خسارت به آنها شود.

اگر جنگ روسیه و اوکراین تمام شود یا این برخوردی که چین با بازار کامودیتی‌ها می‌کند، همچنان ادامه یابد، لازم است که شرکت‌های صادرکننده ایرانی اول از همه رقابت ناسالم با هم را کنار بگذارند. از اعلام قیمت‌های غیر واقعی در بازار پرهیز کنند، بارها اتفاق افتاده که در مزایده‌هایی که بعضی از شرکت‌ها برگزار می‌کنند، قیمت‌های اعلامی توسط آنها با قیمت‌هایی که واقعا فروختند، متفاوت است. در واقع بعضی‌ها احساس می‌کنند با اعلام قیمت بالاتر، قدرت چانه‌زنی‌شان را در مذاکره با خریدهای خارجی به رخ بقیه می‌کشند، ولی این چنین نیست.

کیوان جعفری طهرانی

تحلیلگر ارشد صنعت

string(4) "here"